Krystyna Ślężak

Mijn naam is Krystyna en ik ben 54 jaar. Ik kwam vijf jaar geleden naar Nederland. Ik had nooit gedacht dat ik op mijn leeftijd uit Polen zou vertrekken en in een ander land zou gaan wonen. Ik wil graag vertellen hoe dit is gebeurd.

Als kind woonde ik samen met mijn ouders en jongere broers en zussen in Krzepice. Het is een klein stadje met ongeveer 5000 inwoners. De dichtstbijzijnde grote stad is Częstochowa. Mijn vader was  taxichauffeur en mijn moeder werkte niet. Zij had altijd een heleboel activiteiten thuis en voedde vier kinderen op. Dat is de reden waarom mijn ouders, toen ik nog klein was, mij hebben ingeschreven bij de scouting. De Poolse Scouting Vereniging werd opgericht in Polen in 1956. Scouts droegen groene uniformen en badges.

In die dagen had de scouting een grote aantrekkingskracht op mij, in verband met reizen en avonturen. Ik vertrok naar de kampen, sliep in een tent, ik waste me in de ijskoude bergbeek en ik had dienst in de keuken. Overdag organiseerden we een heleboel activiteiten, speelden we voetbal etc. ‘S avonds zaten we meestal bij het kampvuur, zongen we liedjes en er speelde iemand op gitaar. Het waren onvergetelijke momenten. Vaak werden er tochten georganiseerd naar de Jura, een natuurgebied bij Kraków, de Złoty Potok of naar berggebieden waar veel bossen waren.

Ik herinner me een internationaal kamp. Ik was 14 toen ik daar heen ging. Het duurde drie weken. Er waren daar Fransen, Hongaren, Russen en Polen. In die periode waren er nog grenzen tussen landen en kon je nog niet zomaar de grenzen over naar een ander land. Daarom was deze mogelijkheid om kinderen uit het buitenland te leren kennen geweldig.

Als scout nam ik deel aan de operatie “Bieszczady 40”. Het was de grootste en meest bekende scout actie, die begon in 1974 en 10 jaar duurde. Het doel van deze actie was de ontwikkeling en culturele heropleving van de Bieszczady. Tegelijkertijd hadden scouts de kans om de vakantie in een prachtige omgeving en bijna ontoegankelijke bergen door te brengen. Ik en mijn leger waren verantwoordelijk voor de wegenbouw. Dagelijks waren we van 9 tot 13 uur bezig met straatstenen leggen. We deden het ongeacht wat voor weer het ook was, of het nu warm was of stromende regen.

Na het afronden van de middelbare school begon ik de studie voor leraar in Bytom. Bytom was 100 kilometer van mijn stad, dus tijdens de studie woonde ik intern op school. Elke vrijdag na school ging ik met de trein naar huis.

Ik herinner me dat ze op 13 december 1981 de Staat van beleg in Polen aankondigden. Het was een zondag. Ik wist niet of ik naar school kon gaan. De lessen werden voor twee weken geannuleerd. Na 22 uur ’s avonds mocht niemand het huis verlaten. Iedereen die naar een andere provincie wilde gaan, moest een vergunning hebben. Ik moest die ook hebben, omdat ik in de provincie van Czestochowa leefde en de school lag in de provincie Silezië.

De paradox van die tijd was, dat zelfs als iemand veel geld had, hij dit niet kon uitgeven. De winkelrekken waren leeg. Overal was er een belangrijke regel… steekpenningen. Mijn eerste wasmachine kostte 44000 PLN, maar voor een reservering hiervan moest ik 50000 PLN geven.

Na mijn afstuderen ben ik getrouwd. Ik begon met werken als lerares in de klassen 1-3 op de basisschool. In de eerste klas, bedoeld voor opvoeding, zaten 39 leerlingen. Met sommigen van hen hebben we nog steeds contact. Ze zijn volwassen, hebben hun eigen families, maar ze herinneren zich nog hun eerste lerares. Voor mij is dat de beste beloning van mijn werk.

We kregen een appartement van de gemeente met daarin een extra kamer, omdat ik lerares was. Mijn leven leek blij en goed georganiseerd te zijn. Mijn man en ik hadden bevredigend werk. Ik was lerares, hij was politieman. We hadden een mooi appartement. We kregen twee kinderen. Ik was erg blij met mijn leven. Toen besloot ik om mijn opleiding aan te vullen en begon ik met een studie in Warschau waar ik ieder weekend naartoe ging.

Helaas werd mijn gelukkig leven bruut onderbroken. Mijn man kwam bij een tragisch ongeluk om het leven. Ik was toen 37 en bleef alleen achter met twee kinderen. Voor mij was het een zeer moeilijke periode waar ik niet graag aan terugdenk.

Na verloop van tijd ging ik bij een tweede school werken om de familie te steunen. Ik deed alles wat ik kon om de rol van moeder en vader tegelijk te vervullen. Terugkijkend zie ik dat ik twee prachtige kinderen goed heb opgevoed. Hier ben ik trots op.

Als gevolg van de bevolkingsafname in Polen werd het aantal studenten steeds minder. Elk jaar werd het aantal leerlingen in de klas aanzienlijk minder. Hierdoor werden klassen verbonden met elkaar en werden sommige scholen gesloten. Het aantal leraren nam hierdoor ook af. In 2010 verloor ik hierdoor, na bijna 30 jaar in dienst te zijn geweest bij scholen, mijn baan.

Ik kreeg 6 maanden uitkering. Het bedrag was zo laag, dat er na betaling van de huur bijna niets overbleef. Mijn dochter woonde in Italië en mijn zoon in Nederland. Ik werd gedwongen om naar het buitenland te vertrekken. In Polen had ik geen kans om een baan te vinden. Ik twijfelde tussen Italië en Nederland, maar de eerste vacatures heb ik in Nederland gevonden. Op deze manier kwam ik in 2011 naar Nederland.

Ik begon in een kas in de buurt van Venlo te werken. Helaas waren de arbeidsomstandigheden niet al te prettig. Ik werkte op akkoord basis en logeerde in een camper, samen met 7 andere mensen. Het was voor mij, een vrouw van middelbare leeftijd, een nieuwe situatie. Tot nu toe had ik altijd mijn eigen appartement en een vaste baan gehad. Plotseling moest ik met zwaar lichamelijk werk beginnen, omringd door mensen die een andere taal spreken. Ik woonde in spartaanse omstandigheden met onbekende mensen. Ik heb het een paar weken volgehouden. Na deze paar weken vond ik een andere vacature. Samen met een vriendin besloot ik om naar dat bedrijf te bellen. En het lukte, we konden daar beginnen. We veranderden van baan en gelukkig werk ik nog steeds in dit bedrijf.

Mijn eerste appartement huurde ik samen met een collega van mijn werk. Het was helemaal leeg en we hadden geen geld om iets te kopen. De eerste paar weken sliepen we op de vloer. Met ons eerst verdiende geld hebben we huishoudelijke apparaten gekocht.

Nu woon ik alleen in een appartement van Wonen-Zuid. Het werk wat ik doe, is anders dan wat ik gewend ben. Maar ik probeer niet te klagen. Ik ben blij dat ik een vaste baan heb en met de inkomsten een normaal leven kan leiden. Ik waardeer de kleine eenvoudige dingen waar ik elke dag van geniet. Ik woon in de buurt van mijn zoon en die is voor mij ook erg belangrijk.

Een extra reden van vreugde is voor mij de cursus voor Poolse kinderen. Deze cursus leid ik al drie jaar met genoegen. Het vindt plaats op zaterdag in de bibliotheek in Maasbree. Ik help kinderen van Poolse afkomst te spreken, lezen en schrijven in het Pools. Dit is niet gemakkelijk, omdat de Poolse taal erg moeilijk is en veel kinderen thuis alleen Nederlands spreken. Via gezamenlijke spellen, liedjes en versjes leren ze Poolse woorden onthouden. Het geeft me veel voldoening, omdat ik het werk waarvoor ik werd opgeleid mag doen.

Veel mensen zijn verbaasd als ze horen dat ik besloot om op mijn leeftijd alleen naar het buitenland te verhuizen. Des te meer omdat de enige talen die ik sprak Pools en Russisch waren. Soms gaat het leven anders dan je hebt gepland en worden we gedwongen om beslissingen te nemen die in andere omstandigheden onaanvaardbaar zouden zijn. Het leven stelt uitdagingen voor ons. Het is van onszelf afhankelijk of we klaar zijn om hier op in te spelen. Ik hou van Polen, het is het land van mijn kindertijd, mijn jeugd en volwassen leven. Maar helaas laten economische omstandigheden en sociale zorg veel te wensen over. Om een waardig leven mogen te leiden, moest ik mijn eigen land verlaten. Het is een trieste realiteit. Ik weet niet of ik ooit nog terug naar Polen ga. Het leven heeft een uitdaging voor mij gesteld. Op dit moment kan ik alleen maar zeggen: “Uitdaging geaccepteerd”.

Krystyna Ślężak

Krystina Ślężak is in januari 2017 overleden. Zij is 54 jaar geworden.

 

Mam na imię Krystyna i mam 54 lata. Do Holandii przyjechałam 5 lat temu. Nigdy wcześniej nie przypuszczałam, że w moim wieku wyjadę z Polski i zamieszkam w innym kraju.

Chętnie opowiem pokrótce, jak do tego doszło.

Jako dziecko mieszkałam z rodzicami i młodszym rodzeństwem w Krzepicach. Jest to mała miejscowość, liczy około 5 000 mieszkańców. Najbliższym, dużym miastem jest Częstochowa. Mój tato był taksówkarzem,  mama nie pracowała zawodowo. Zawsze jednak miała dużo zajęć w domu i zajmowała się wychowywaniem czwórki dzieci. Dlatego tez rodzice, kiedy byłam już kilkuletnim dzieckiem, zapisali mnie do harcerstwa. Związek Harcerstwa Polskiego został utworzony w Polsce w roku 1956. Harcerze nosili zielone mundurki i odznaki.

Harcerstwo w tamtych czasach było wielką atrakcją, bo wiązało się z podróżami i przygodami. Wyjeżdżałam na obozy, podczas których spałam w namiocie, myłam się w lodowatym strumieniu górskim, miałam dyżury w kuchni polowej. W ciągu dnia organizowaliśmy wiele zabaw, graliśmy w piłkę itp. A wieczorem zazwyczaj siedzieliśmy przy ognisku, śpiewaliśmy piosenki, ktoś grał na gitarze. To były niezapomniane chwile. Najczęściej organizowano wyjazdy do Jury Krakowsko-Częstochowskiej lub nad Złoty Potok, czyli tereny górskie i mocno zalesione.           Pamiętam, obóz międzynarodowy, na który pojechałam mając 14 lat. Trwał on trzy tygodnie i byli na nim Francuzi, Węgrzy, Rosjanie i Polacy. Wtedy istniały granice pomiędzy państwami i mało kto wyjeżdżał za granice własnego kraju, więc znajomość z dziećmi zza granicy była czymś niezwykłym.

 

Jako harcerka brałam udział w operacji „Bieszczady 40”. Była to największa i najbardziej znana akcja harcerska lat powojennych, która rozpoczęła się w 1974 roku i miała trwać 10 lat. Miała włączyć harcerzy w zagospodarowanie i ożywienie kulturalne Bieszczadów. Równocześnie umożliwić im przeżywanie wakacji wśród wspaniałej przyrody dzikich i niedostępnych gór. Mnie i mojemu zastępowi przypadło w udziale budowanie dróg. Codziennie od 9 rano do 13 układaliśmy kostkę brukową. Robiliśmy to niezależnie od pogody – czy był upał, czy lał deszcz.

Po skończeniu liceum zaczęłam studia nauczycielskie w Bytomiu. Bytom był oddalony o 100 kilometrów od mojego miasta, więc w trakcie studiów mieszkałam w internacie. Każdy piątek po zajęciach przyjeżdżałam pociągiem do domu.

Pamiętam, kiedy 13 grudnia 1981 roku ogłoszono w Polsce stan wojenny. Była to niedziela. Nie wiedziałam czy powinnam jechać do szkoły. Zajęcia zostały odwołane na dwa tygodnie. Po godzinie 22 nie można było opuszczać domu. Każdy, kto chciał jechać do innego województwa musiał mieć przepustkę. Ja również musiała taką mieć, ponieważ mieszkałam w województwie częstochowskim, a szkoła znajdowała się na terytorium województwa śląskiego.

Paradoksem tamtych czasów był fakt, że nawet jeśli ktoś miał dużo pieniędzy to i tak nie mógł ich wydać. Nie było na co. W sklepach półki były puste. Wszędzie panowała zasada łapówkarstwa. Pierwsza pralka, którą kupiłam kosztowała 44 000 złotych, ale żeby w sklepie zarezerwowano ją dla mnie, musiałam dać 50 000 złotych łapówki.

Po skończeniu studiów wyszłam za mąż. Zaczęłam pracę jako nauczycielka dzieci w klasach 1-3 w szkole podstawowej. W pierwszej klasie, której byłam wychowawcą było aż 39 uczniów.  Z niektórymi z nich utrzymuję kontakt do dziś. Są już dorośli, mają własne rodziny, czasem nawet wnuki, ale ciągle pamiętają o swojej pierwszej nauczycielce. Jest to dla mnie najlepszą zapłatą za pracę, jaką mogłabym dostać.

Udało nam się dostać mieszkanie z państwa z dodatkowym pokojem, który przysługiwał w tamtych czasach nauczycielom. Moje życie wydawało się szczęśliwe i dobrze zorganizowane. Razem z mężem wykonywaliśmy satysfakcjonującą pracę- ja jako nauczycielka, on jako policjant. Mieliśmy ładne mieszkanie w bloku. Wychowywaliśmy dwójkę dzieci. Postanowiłam wtedy uzupełnić swoje wykształcenie i zaczęłam dodatkowe studia w Warszawie. Było to w systemie zaocznym, więc jeździłam tam w każdy weekend.

Niestety, moje szczęśliwe życie zostało brutalnie przerwane. W tragicznym wypadku zginął mój mąż. W wieku 37 lat zostałam sama z dwójką dzieci. Był to dla mnie niezwykle ciężki okres z życiu, do którego niechętnie wracam myślami.

Po jakimś czasie podjęłam pracę w drugiej szkole, aby utrzymać rodzinę. Robiłam wszystko, co mogłam, aby wywiązać się z roli matki i ojca równocześnie. Patrząc wstecz, widzę, że udało mi się wychować dwójkę wspaniałych dzieci, z których jestem dumna.

W wyniku niżu demograficznego w Polsce, w szkołach było coraz mniej uczniów. Co roku liczba osób w klasie się znacznie zmniejszała. Z tego powodu łączono klasy i zamykano niektóre szkoły. Redukowano także liczbę nauczycieli. W ten sposób w roku 2010, po niemal 30 latach wykonywania zawodu, straciłam pracę.

Został mi przyznany zasiłek dla bezrobotnych na pół roku. Jego wysokość była tak niska, że po opłaceniu czynszu za mieszkanie nie zostawało  już prawie nic na życie. Moja córka mieszkała wtedy we Włoszech, a syn w Holandii. Byłam zmuszona do wyjazdu do pracy poza granice kraju. W Polsce nie miałam szans na znalezienie pracy. Wahałam się pomiędzy Włochami a Holandią, jednak jako pierwszą znalazłam ofertę pracy w Holandii. W ten sposób w 2011 roku przyjechałam do Holandii.

Zaczęłam pracę w szklarni w okolicach Venlo. Niestety, warunki pracy nie były zbyt przyjemne. Pracowałam na akkord, kwaterę miałam w przyczepie kampingowej, w której spało 8 osób. Była to dla mnie, kobiety w średnim wieku, nowa sytuacja. Do tej pory miałam zawsze własne mieszkanie i stałą pracę w szkole. Nagle musiałam zacząć ciężko fizycznie pracować w otoczeniu ludzi, którzy mówili innym językiem. I mieszkać w spartańskich warunkach z obcymi. Wytrzymałam tam kilka tygodni. Po tym czasie znalazłam ogłoszenie z inną ofertą pracy. Razem z koleżanką postanowiłyśmy tam zadzwonić. Udało się. Zmieniłyśmy pracę i, szczęśliwie, w tej firmie  pracuję do dziś.

Najpierw wynajmowałyśmy mieszkanie wspólnie z koleżanką z pracy. Początkowo było ono zupełnie puste, a my nie miałyśmy pieniędzy na urządzenie go. Kilka pierwszych tygodni spałyśmy na podłodze. Za każde zarobione pieniądze kupowałyśmy po kolei sprzęty do domu.

Obecnie mieszkam sama w mieszkaniu spółdzielczym. Praca, którą wykonuję różni się od tej, do której przywykłam w Polsce. Jednak staram się nie narzekać, cieszę się, że mam stałe miejsce pracy, a zarobki pozwalają mi na prowadzenie normalnego życia. Doceniam małe, proste rzeczy, które cieszą mnie każdego dnia. Mieszkam niedaleko syna, co jest dla mnie również bardzo ważne.

Dodatkowym powodem do radości jest kurs dla polskich dzieci, który mam przyjemność od 3 lat prowadzić. Odbywa się on w soboty w bibliotece w Maasbree. Pomagam dzieciom z polskimi korzeniami opanować mówienie, czytanie i pisanie w języku polskim. Nie jest to łatwe, gdyż język polski jest bardzo trudny, a wiele dzieci mówi w domu tylko w języku holenderskim. Poprzez  wspólna zabawę, piosenki, wierszyki, staram się ułatwić im zapamiętywanie polskich wyrazów. Sprawia mi to mnóstwo satysfakcji, bo mogę wykonywać pracę, do której się kształciłam.

Wiele osób jest zdziwionych, kiedy dowiadują się, że zdecydowałam się w moim wieku, sama wyjechać do obcego kraju. Tym bardziej, że jedyny język który znam to polski i rosyjski. Czasami życie układa się inaczej niż to sobie zaplanowaliśmy. Czasami, jesteśmy zmuszeni podjąć decyzje, które w innych okolicznościach byłyby nie do przyjęcia. Życie stawia nam wyzwania. Tylko od nas zależy czy jesteśmy w stanie im sprostać. Kocham Polskę, jest to kraj mojego dzieciństwa, mojej młodości i dorosłego życia. Niestety, warunki ekonomiczne i opieka socjalna pozostawiają wiele do życzenia. Żeby móc godnie żyć, musiałam opuścić własnych kraj. Jest to smutna rzeczywistość i  nie ukrywam, że mam w sercu żal. Dlatego nie wiem czy kiedykolwiek wrócę do Polski. Los postawił przede mną wyzwanie. W tej chwili mogę tylko powiedzieć: „Wyzwanie przyjęte”.

 

 

Opowiadała: Krystyna Ślężak

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: